Choroby

wyślij link e-mailem      

Cukrzyca typu II


Cukrzyca typu II

Cukrzyca typu II – należy do chorób cywilizacyjnych, związanych z złym stylem życia i nie prawidłowym odżywianiem się człowieka. Charakteryzuje się insulinoopornością – brakiem prawidłowej reakcji biologicznej na działanie insuliny dotyczącej komórek wątroby, mięśni oraz tkanek. Prowadzi to do defektu transportu glukozy do wnętrza komórki.

Zaburzenie działania i wydzielania insuliny, należy do najczęstszych. Chorzy są mało wrażliwi na jej działanie. Kiedyś uważana za chorobę osób starszych, jednak w dzisiejszych czasach jest rozpoznawana we wczesnych etapach życia człowieka. Wynika to z szerzącej się epidemii otyłości, ponieważ to głównie osoby z zbyt dużą masą ciała chorują na cukrzyce typu II. Dziedziczenie również odgrywa istotną rolę w powstawaniu tej choroby.



Cukrzyca typu II – stanowi zespół zaburzeń metabolicznych, których wspólną cechą jest podwyższony poziom cukru w organizmie. Cukier pod postacią glukozy dostaje się do komórek ciała i stanowi dla niej podstawowe źródło energii. Przekształcenie glukozy w energię jest możliwe wyłącznie przy obecności insuliny produkowanej przez komórki beta trzustki. Po spożyciu posiłku poziom insuliny we krwi wzrasta, efekt ten trwa do 2 godzin, natomiast w nocy utrzymuje się na niskim poziomie.

U diabetyków przebieg tego procesu jest zaburzony. Poziom glukozy we krwi po posiłku wzrasta przez 90 minut i utrzymuje się na wysokim poziomie przez około 4 godziny. Ma te negatywny wpływ na organizm. Odpowiedzialna za to zjawisko może być insulinooporność lub zmniejszenie produkcji insuliny przez trzustkę.

Czynnikami wpływającymi na ryzyko powstania cukrzycy typu II są:

  • otyłość, która sprzyja insulinooporności,

  • zaawansowany wiek (powyżej 60.roku życia),

  • nadciśnienie tętnicze,

  • choroby trzustki,

  • predyspozycje genetyczne.

Sygnały choroby

  • Osłabienie, uczucie zmęczenia wzmożone pragnienie oddawanie dużych ilości moczu częste zakażenia pochwy u kobiet kłopoty z potencją mężczyzn kurcze mięśni imrowienia, przedłużające się gojenie ran.

Cukrzyca typu II może przebiegać również bezobjawowo, przez co utrudnione jest jej wykrycie. W tym okresie może niekorzystnie wpłynąć na wiele narządów człowieka. Należy pamiętać o regularnym badaniu poziomu cukru we krwi. Osoby zdrowe powinny badać się raz do roku, natomiast osoby z grupy ryzyka znacznie częściej. Krew pobiera się na czczo i od ostatniego posiłku powinno przynajmniej 8 godzin.

Prawidłowe wyniki to:

Na czczo - 60-100 mg/dl
1 godzina po posiłku - poniżej 160 mg/dl
2 godziny po posiłku - poniżej 120 mg/dl.
Gdy dwukrotny pomiar glukozy na czczo przekroczy 125 mg/dl, a dwie godziny po posiłku - 200 mg/dl, u osoby badanej rozpoznaje się cukrzycę.

W przypadkach wątpliwych lekarze zlecają wykonanie testu obciążenia glukozą.

Życie z cukrzycą

Osoby u których wykryto cukrzycę muszą być poddane ścisłej kontroli lekarza, diabetologa lub dietetyka. Pomogą oni zmienić styl życia na prawidłowy i nauczyć się żyć z tą chorobą. Na początku należy przede wszystkim wprowadzić odpowiednią dietę i wykonywać różne ćwiczenia ruchowe, aktywność fizyczna jest bardzo ważna w życiu diabetyka.


W bardziej zaawansowanej cukrzycy włącza się leki doustne. Mogą mieć one trojakie działanie:

  • pobudzać trzustkę do wydzielania insuliny, 

  • poprawiać wrażliwość tkanek inarządów na działanie tego hormonu, 

  • utrudniać wchłanianie cukru zprzewodu pokarmowego.


Leki stosowane w leczeniu cukrzycy typu II:

  • pochodna sulfonylomocznika,

  • pochodne kwasu benzoesowego (glinidy)

  • pochodne biguanidu (Metformina)

  • tiazolidinediony

  • leki hamujące trawienie spożytych węglowodanów i wchłanianie glukozy w przewodzie pokarmowym (Askorbinoza)

W przypadku braku działania doustnych leków, lekarz zaleca insulinoterapię, wymagającą dokładnej kontroli poziomu cukru we krwi oraz moczu.

Głównym celem leczenia cukrzycy jest utrzymanie odpowiedniego poziomu glukozy we krwi i zapobieganiu hipoglikemii.

Hipoglikemia – pojawia się wówczas, gdy stężenie glukozy we krwi wynosi poniżej 3,3 mmol/l ( 60 mg/dl). Jest nazywana również stanem niedocukrzenia. Charakterystyczne objawy to: osłabienie, drżenie rąk, uczucie głodu, kołatanie serca, poty, zblednięcie oraz drgawki. Ten stan może spowodować nawet utratę świadomości, jednak gdy osoba jest przytomna należy jej w bardzo szybkim czasie podać cukier 30-40 g (3-4 płaskich łyżeczek) lub miód, który jest rozpuszczony w wodzie. Osoba nie przytomna, która nie może połykać powinna otrzymać poprzez wstrzyknięcie 1-2 mg glukagonu – hormon wydzielany przez komórki alfa trzustki. Zwiększa on wyrzut wątrobowy glukozy i hamuje działanie insuliny i syntezę glukozy.


Do hipoglikemii dochodzi, gdy osoba chora na cukrzyce pominie jakiś posiłek w ciągu dnia lub po zbyt intensywnym wysiłku fizycznym. Picie alkoholu i równoczesne przyjmowanie leków przeciwcukrzycowych również może wpłynąć jej powstanie.

Kolejnym groźnym zjawiskiem jest:

Hiperglikemia – stężenie glukozy we krwi wynosi powyżej 10 mmol/l (180 mg/dl) i może przekroczyć nawet 15,7 mmol/l (130 mg/dl). Wówczas leczenie ustala lekarz.

Powikłania cukrzycy:

Przewlekłe:

Mikroangiopatie:

  • retinopatia cukrzycowa – uszkodzenie wzroku,

  • nefropatia cukrzycowa – uszkodzenie nerek,

  • neuropatia – zaburzenie czucia, uczucie odrętwienia, bóle, porażenia dłoni i stóp,

  • miażdżyca tętnic,

  • zaburzenia pracy serca, nieprawidłowe ciśnienie tętnicze,

  • zaburzenia pracy przewodu pokarmowego, biegunki,

  • zaburzenia oddawania moczu,

  • impotencja.


Makroangiopatie:

  • choroba niedokrwienna serca,

  • zawał mięśnia sercowego,

  • zespół stopy cukrzycowej – zaburzenia ukrwienia oraz unerwienia stopy,

  • udar mózgu,

  • zmiany metaboliczne,

  • spadek odporności organizmu,

  • pogorszenie gojenia się ran.

Osoba z cukrzyca typu II zaleca się dostarczanie wraz z dietą 1500 kcal na dzień. Wartość energetyczna diety musi być dobrana indywidualnie pod względem płci, masy ciała, wieku, aktywności fizycznej oraz stanu fizjologicznego.

 

Dieta stanowi istotny aspekt w życiu diabetyka. W celu utrzymania dobrego stanu zdrowia jest niezbędne przestrzeganie zaleceń żywieniowych.

 

Masa ciała również jest bardzo ważna im mniej tkanki tłuszczowej tym lepiej. Wynika to z faktu, że w tkanka tłuszczowa jest uboga receptory insulinowe, dzięki nim do komórki przedostaje się glukoza, która jest następnie przekształcana w energię. W przypadku małej ilości tych receptorów glukoza pochodząca z pożywieniem nie przenika do wnętrza komórki i cyrkuluje we krwi. Jej wysoki poziom we krwi niekorzystnie wpływa na stan zdrowia. Z tego powodu dieta dla osoby chorującej na cukrzycę jest podstawą leczenia.

Zasady, których powinien przestrzegać diabetyk:


1. Posiłki powinny być jadanie regularnie, zawsze o tej samej porze.

2. Należy ułożyć sobie jadłospis tak, żeby podzielić posiłki pod względem energetycznym:

śniadanie - 25 procent

drugie śniadanie - 10 procent

obiad - 25-30 procent

podwieczorek 10-15 procent

kolacja - 20 procent.

3. Jedz zawsze pięć posiłków

4. Wpisz na czarną listę potrawy tłuste takie jak: wędliny, tłuste mięso, parówki, smalec, masło, śmietanę, żółte sery, konserwy mięsne, pasztety, chipsy, orzeszki. Do sałatek dodawaj oliwę z oliwek. Unikaj potraw smażonych. Pieczywo smaruj miękkimi margarynami.

5. Staraj się ograniczyć sól - potrawy doprawiaj ziołami, czosnkiem, chrzanem.

6. W twojej diecie powinno znaleźć się dużo warzyw i owoce. Unikaj jednak owoców słodkich np. winogron. Możesz jeść wiśnie, grejpfruty.

7. Z jadłospisu wyeliminuj cukier, wyroby czekoladowe, słodkie napoje, soki i ciasta.

8. Możesz pić niegazowaną wodę, herbatki ziołowe

9. Posiłki staraj się gotować na parze, dusić lub piec w folii.

10. Ryby i mięso gotuj lub grilluj. A przed gotowaniem usuń z mięsa tłuszcz, a przed jedzeniem zdejmij z drobiu skórkę.

Indeks glikemiczny (IG) – klasyfikuje produkty spożywcze na podstawie ich wpływu na stężenie glukozy we krwi i czasu pojawienia się zmian. Każdy produkt węglowodanowy jest porównywany z czysta glukozą – produktem referencyjnym.

 Poniżej znajduje się podział produktów żywnościowych w zależności od IG:

  • produkty o niskim indeksie glikemicznym – poniżej 55

  • produkty o średnim indeksie glikemicznym – 55 – 70

  • produkty o wysokim indeksie glikemicznym – powyżej 70

Indeks Glikemiczny jest jednym z głównych elementów niezbędnych przy planowaniu jadłospisu dla diabetyka. Wskazane są produkty o niskim IG, nie znacznie wpływają one na poziom glukozy we krwi. Dzięki temu możliwe jest kontrolowanie poziomu cukru we krwi i stopniowe przyswajanie i stopniowy wzrost glukozy pozwoli również ograniczyć napady głodu.

 

Niskim IG charakteryzują się:

  • produkty spożywane w naturalnej postaci, niż np. gotowane, które mają podwyższony indeks glikemiczny,

  • produkty pełnoziarniste np. pieczywo razowe, płatki zbożowe, bogate w błonnik pokarmowy, witaminy i składniki mineralne zdolne do redukowania wysokiego poziomu glukozy w organizmie. Błonnik pomaga również obniżyć stężenie insuliny we krwi,

  • większość warzyw

  • rośliny strączkowe

 

Wysokim IG charakteryzuje się:

  • produkty wysoko przetworzone np. białe pieczywo, biała mąka, słodycze, ciastka, desery,

  • ziemniaki poddane obróbce termicznej,

  • żywność typu instant i typu fast food,

  • suszone owoce.

 

Wymiennik węglowodanowy (WW) – jest to ilość produktu wyrażona w gramach, która dostarcza 10 g (odpowiadających 10 g cukru) węglowodanów przyswajalnych.

Można to również wyrazić równaniem:

węglowodany przyswajalne = węglowodany ogółem – błonnik pokarmowy

Do węglowodanów przyswajalnych można zaliczyć:

  • skrobię

  • sacharozę (cukier buraczany)

  • laktozę (cukier mleczny)

Do węglowodanów nie przyswajalnych:

  • błonnik pokarmowy

Wymienniki węglowodanowe pomagają w ustaleniu prawidłowego jadłospisu dla cukrzyka. Za ich pomocą do poszczególnych posiłków w ciągu dnia można dobierać taka ilość węglowodanów, która nie spowoduje wahań cukru we krwi. Z tego powodu należy dbać, żeby każdego dnia posiłki zawierały podobna ilość węglowodanów i składników odżywczych.

Ilość węglowodanów występujących w danym posiłku można modyfikować w zależności od:

  • poziomu cukru we krwiobiegu

  • aktywności fizycznej

  • dawki insuliny

  • współistniejących chorób


Na początku wprowadzania do jadłospisu wymienników węglowodanowych należy korzystać ze specjalnych tabel, które pozwolą określić dokładnie wartości każdego produktu żywnościowego. W późniejszym czasie diabetyk będzie w stanie sam ocenić wartość odżywcza i masę produktów.

Dietę jednak zawsze trzeba konsultować z lekarzem lub dietetykiem.


Osoba z cukrzycą planująca swoją dietę powinna uwzględnić i kontrolować następujące elementy:

  • węglowodany,

  • białka,

  • tłuszcze,

  • cholesterol,

  • błonnik pokarmowy,

  • sód,

  • masę ciała,

  • zapotrzebowanie energetyczne.


Skomentuj (0)

  • konrad mackonrad mac2015-06-24 14:41
    ciekawe
  • Barbara Barbara 2015-05-05 13:46
    Podpinam się również w sprawie tych ryb tłustych jak w końcu z nimi jest? Bo lista za i przeciw jest identyczna
    • Dietetyk Izabela AuszadniczekDietetyk Izabela Auszadniczek2015-05-07 15:59
      Witam serdecznie Pani Barbaro, w diecie osoby chorującej na cukrzyce typu II należy uwzględnić ryby przynajmniej 2 razy w tygodniu. Niektóre źródła podają, że można je jeść nawet 4 razy w tygodniu. Ryby tłuste są dobrym źródłem kwasów omega-3, dlatego warto z nich przygotowywać posiłki. Można je stosować wymiennie z rybami chudymi. Przede wszystkim najważniejsza jest obróbka cieplna. Przy cukrzycy dozwolone są ryby z rusztu, grilla, pieczone, gotowane i w galarecie. Warto zjadać ryby bez skóry. W umiarkowanej ilości ryby smażone na oleju rzepakowym lub oliwie z oliwek. Natomiast przeciwwskazane są ryby smażone na innych tłuszczach niż wyżej wymienione. Ciekawostką jest też to, że diabetycy powinni unikać z owoców morza: krewetek, kalmarów oraz kawioru, który jest przeciwwskazany w diecie. Także ryby takie jak np. sola, dorsz, mintaj, pstrąg lub łosoś są dozwolone w jadłospisie. W razie kolejnych pytań bardzo proszę pisać, z miłą chęcią pomogę. Pozdrawiam serdecznie, mgr Izabela Auszadniczek Dietetyk www.vivalavita.pl
  • Marta Marta 2015-01-03 16:33
    mam pytanie dotyczące zalecanych produktów i zabronionych w cukrzycy typu II. W zaleceniach jak i produktach zabronionych są ryby tłuste. Jak jest faktycznie?
    • Dietetyk Izabela AuszadniczekDietetyk Izabela Auszadniczek2015-01-06 11:47
      Pani Marto, zgadza się w diecie z ograniczeniem łatwo przyswajalnych węglowodanów, która jest stosowana przy cukrzycy przeciwwskazane są tłuste ryby takie jak łosoś i węgorz. Natomiast dozwolone są chude ryby, oczywiście przygotowane w odpowiedni sposób. Nie zaleca się ich smażyć, ani piec na tłuszczu. Jeżeli chciałaby Pani otrzymać dokładną listę produktów oraz potraw, które są zalecane i przeciwwskazane w cukrzycy typu II proszę napisać, a ja prześlę ją Pani. W razie kolejnych pytań bardzo proszę pisać, z miłą chęcią pomogę. Pozdrawiam serdecznie, mgr Izabela Auszadniczek Dietetyk vivalavita.pl
  • Kamila K.Kamila K.2012-12-01 10:59
    trzeba zadbać o swoją dietę, żeby zmniejszyć ryzyko
  • Kinga BioaroncKinga Bioaronc2012-11-13 20:11
    Niestety w wyniku złej diety (głównie) coraz częściej chorują młodzi ludzie, a nawet dzieci! Cukrzyca może prowadzić do wielu powikłań, a dodatkowy spadek odporności i osłabienie organizmu może powodać kolejne groźne następstwa choroby.
  • Marzenna Marzenna 2012-08-29 20:05
    trzeba dbać o siebie, żeby nie zachorować
  • Martyna SakowiczMartyna Sakowicz2012-08-22 10:51
    moje 2 babki i 2 dziadków miało cukrzyce :o
  • Ewa  Ewa 2012-08-21 09:25
    Niestety coraz więcej osób choruje na cukrzycę

Login:
Hasło:
Nie pamiętasz hasła?
Zaloguj się FB