Wiosna i lato to czas, kiedy rabarbar króluje w naszych kuchniach, a myśl o własnym, domowym dżemie kusi wielu z nas, jednak często pojawia się pytanie: jak zrobić go idealnie? W tym artykule podzielę się z Wami moim sprawdzonym przepisem i praktycznymi wskazówkami, dzięki którym dowiecie się, jak krok po kroku przygotować pyszny dżem z rabarbaru, który zachwyci Was i Waszych bliskich, odpowiadając na wszystkie Wasze kuchenne wątpliwości, od proporcji po przechowywanie.
Najlepszy przepis na domowy dżem z rabarbaru – prosty i pyszny
Zaczynajmy od razu od sedna, bo wiem, że czas to skarb, a Wy chcecie jak najszybciej cieszyć się smakiem lata zamkniętym w słoiczku. Mój ulubiony przepis na dżem z rabarbaru jest prosty, ale daje spektakularne efekty – intensywny smak, piękny kolor i idealną konsystencję. Kluczem jest odpowiednie przygotowanie rabarbaru i cierpliwość podczas gotowania, ale spokojnie, przeprowadzę Was przez każdy etap.
Oto podstawowe składniki, które będą nam potrzebne na około 3-4 słoiczki po 300 ml:
- 1 kg łodyg rabarbaru (po obraniu i odcięciu liści)
- 500-700 g cukru (białego lub trzcinowego, w zależności od preferencji)
- Sok z połowy cytryny (opcjonalnie, ale polecam)
Podstawowe składniki to oczywiście rabarbar i cukier. Zazwyczaj na kilogram rabarbaru używam około 500-700 gramów cukru, w zależności od tego, jak kwaśny jest rabarbar i jak słodki dżem lubimy. Niektórzy dodają też sok z cytryny, co podkreśla smak rabarbaru i pomaga w żelowaniu, ale ja często stawiam na czysty smak rabarbaru. Można też eksperymentować z dodatkami, jak wanilia czy imbir, ale na początek polecam klasykę.
Jak przygotować rabarbar do dżemu – kluczowe kroki
Pierwszym i absolutnie kluczowym krokiem jest przygotowanie rabarbaru. Wybierajcie jędrne, młode łodygi – są słodsze i mniej włókniste. Starszy rabarbar może wymagać więcej pracy i dać mniej przyjemną konsystencję. Pamiętajcie, aby odciąć wszystkie liście, ponieważ są one trujące i absolutnie nie nadają się do spożycia, ani do przetworów. Obrywamy je dokładnie i wyrzucamy.
Następnie łodygi rabarbaru należy umyć i pokroić. Niektórzy kroją je na mniejsze kawałki, inni wolą użyć robota kuchennego do posiekania ich na drobniejsze cząstki – to przyspiesza proces gotowania i daje bardziej jednolitą konsystencję dżemu. Ja zazwyczaj kroję łodygi na około 2-3 cm kawałki. Jeśli rabarbar jest bardzo gruby i włóknisty, warto go lekko obrać z zewnętrznej, twardej skórki, ale w przypadku młodych łodyg zazwyczaj nie jest to konieczne.
Proporcje składników na dżem z rabarbaru – ile cukru i jak go dobrać
Pytanie o ilość cukru w dżemie z rabarbaru pojawia się zawsze. To taka równowaga między smakiem a konserwacją. Rabarbar jest naturalnie kwaśny, więc cukier nie tylko go osładza, ale też pomaga w procesie żelowania i konserwacji. Zazwyczaj na kilogram przygotowanego rabarbaru (po odcięciu liści i ewentualnym obraniu) stosuję około 500-700 gramów cukru. Jeśli wolicie mniej słodkie przetwory, zacznijcie od 500g i ewentualnie dodajcie więcej pod koniec gotowania, jeśli okaże się potrzebne.
Warto pamiętać o przelicznikach kuchennych, które ułatwiają życie. Na przykład, jeśli przepis mówi o 300 g cukru, a macie tylko wagę kuchenną, to jest to konkretna ilość, którą należy odmierzyć. Szklanka cukru to około 200-220 g, w zależności od tego, czy jest to cukier drobny czy kryształ. Zawsze lepiej jest ważyć składniki, jeśli zależy nam na idealnej powtarzalności. Jeśli chodzi o sok z cytryny, to zazwyczaj wystarczy sok z połowy cytryny na kilogram rabarbaru, ale można też dodać więcej, jeśli chcemy uzyskać bardziej wyrazisty, cytrusowy posmak.
Też czasem brakuje Ci pod ręką wagi kuchennej? Nic się nie martw! Klasyczna szklanka o pojemności 250 ml mieści mniej więcej 200-220 g cukru kryształu. Czyli na kilogram rabarbaru, jeśli chcemy użyć 600 g cukru, będziemy potrzebować niecałe 3 szklanki.
Gotowanie dżemu z rabarbaru – czas i technika
Gdy rabarbar jest już pokrojony i wymieszany z cukrem (można go tak zostawić na kilkanaście minut lub nawet na noc, aby puścił sok), czas na gotowanie. Przekładamy wszystko do szerokiego garnka z grubym dnem – taka patelnia czy garnek do dżemów jest idealny, bo zapewnia dużą powierzchnię parowania, co przyspiesza redukcję płynu. Gotujemy na średnim ogniu, mieszając często, aby nic się nie przypaliło.
Gotowanie dżemu z rabarbaru zazwyczaj trwa od 30 do 60 minut, w zależności od ilości rabarbaru, mocy palnika i tego, jak bardzo chcemy go zredukować. Chodzi o to, żeby rabarbar się rozpadł, a płyn zgęstniał. Możemy sprawdzić konsystencję, biorąc łyżeczkę dżemu i kładąc go na zimnym talerzyku – jeśli po chwili stężeje i nie rozpływa się, to znak, że jest gotowy. Niektórzy wolą bardziej „galaretowaty” dżem, inni z widocznymi kawałkami rabarbaru – wszystko zależy od Waszych preferencji.
Jak upewnić się, że dżem jest gotowy
Najlepszą metodą jest test zimnego talerzyka. Weźcie odrobinę gorącego dżemu na zimny talerzyk (najlepiej wcześniej schłodzony w lodówce) i poczekajcie chwilę. Jeśli powierzchnia dżemu zaczyna się marszczyć, a po przesunięciu palcem tworzy się wyraźna ścieżka, która powoli się zasklepia, to znaczy, że dżem osiągnął odpowiednią konsystencję i będzie dobrze gęstniał w słoikach. Jeśli nadal jest bardzo płynny, gotujcie jeszcze przez kilka minut, pamiętając o mieszaniu.
Jak zrobić przecier z rabarbaru
Jeśli chcemy uzyskać jeszcze bardziej gładki dżem, możemy wcześniej przygotować przecier z rabarbaru. Po ugotowaniu rabarbaru z cukrem, zanim dżem zacznie gęstnieć, można go zblendować na gładką masę za pomocą blendera ręcznego. Następnie kontynuujemy gotowanie, aż do uzyskania pożądanej konsystencji. Taki przecier z rabarbaru to też świetna baza do innych deserów, ciast czy sosów.
Przechowywanie dżemu z rabarbaru – jak pasteryzować słoiki i czy dżem musi być gorący do słoików
To jest moment, w którym decydujemy o trwałości naszego domowego dżemu. Słoiki i pokrywki muszą być idealnie czyste. Ja zazwyczaj myję je w gorącej wodzie z płynem, a następnie wyparzam wrzątkiem. Można też pasteryzować je w piekarniku – nagrzewamy piekarnik do około 120-130 stopni Celsjusza i wstawiamy tam umyte, suche słoiki na około 15-20 minut. Tak przygotowane słoiki są sterylne i gotowe do napełniania.
Czy dżem musi być gorący do słoików? Zdecydowanie tak! Napełniamy gorące, wyparzone słoiki gorącym dżemem, zostawiając około 1-2 cm wolnego miejsca od góry. Od razu zakręcamy słoiki szczelnie pokrywkami. Następnie, aby zapewnić maksymalną trwałość, odwracamy słoiki do góry dnem i tak pozostawiamy do całkowitego ostygnięcia. Ciepło dżemu i próżnia, która powstaje podczas stygnięcia, pomagają w utrwaleniu przetworów.
Ważne: Aby mieć pewność dobrego zamknięcia, po odwróceniu słoików do góry dnem, sprawdźcie, czy pokrywka nie „klika” przy nacisku. Jeśli tak, słoik nie jest szczelnie zamknięty i dżem może się zepsuć.
Czy można pasteryzować dżem z rabarbaru w piekarniku
Odpowiadając bezpośrednio na to pytanie: tak, można pasteryzować słoiki z dżemem w piekarniku. Po napełnieniu gorącym dżemem i szczelnym zakręceniu, słoiki odwracamy do góry dnem i wstawiamy do piekarnika nagrzanego do około 120-130 stopni Celsjusza. Pasteryzujemy w tej temperaturze przez około 15-20 minut. Ta metoda dodatkowo utrwala dżem i zapewnia jego długą trwałość. Pamiętajcie tylko, żeby nie wkładać zimnych słoików do gorącego piekarnika, bo mogą pęknąć – najlepiej, jeśli słoiki są jeszcze lekko ciepłe po napełnieniu.
Jakie słoiki wybrać do dżemu z rabarbaru
Do robienia dżemów i innych przetworów doskonale nadają się słoiki z grubego szkła, które są odporne na wysokie temperatury. Najlepsze są słoiki z zakrętkami typu twist-off, które po prawidłowym zamknięciu tworzą próżnię. Mogą to być nowe słoiki lub te po innych produktach, pod warunkiem, że są dokładnie umyte, wyparzone i mają nieuszkodzone zakrętki. Rozmiar słoików zależy od Waszych potrzeb – mniejsze słoiczki są idealne, gdy chcemy mieć różne smaki, większe, gdy robimy większe partie. Ważne, by pokrywka szczelnie przylegała do słoika.
Praktyczne wskazówki i kuchenne triki przy robieniu dżemu z rabarbaru
Mam kilka sprawdzonych trików, które ułatwiają mi życie w kuchni przy robieniu dżemów. Po pierwsze, zawsze używam szerokiego garnka. Powierzchnia parowania jest większa, więc dżem szybciej gęstnieje, a my oszczędzamy czas i energię. Po drugie, jeśli rabarbar jest bardzo wodnisty, a chcemy uzyskać gęstszy dżem, można go wcześniej odsączyć na sicie przez kilka godzin, a nawet przez noc, a sok wykorzystać do zrobienia syropu lub kompotu.
Kolejna wskazówka dotyczy słodkości. Jeśli nie jesteście pewni, ile cukru dodać, zacznijcie od mniejszej ilości, a pod koniec gotowania, gdy dżem jest już gęsty, spróbujcie go. Zawsze można dosłodzić. Ważne, żeby nie przesadzić z cukrem, bo wtedy dżem może być zbyt mdły. Jeśli chodzi o przechowywanie, to poza pasteryzacją, pamiętajcie, że dżem otwarty należy przechowywać w lodówce i zużyć w ciągu kilku tygodni.
- Przygotujcie wszystkie składniki i potrzebny sprzęt (garnek, słoiki, pokrywki) przed rozpoczęciem gotowania.
- Dokładnie umyjcie i przygotujcie rabarbar, pamiętając o usunięciu liści.
- Jeśli macie możliwość, użyjcie wagi kuchennej do precyzyjnego odmierzenia cukru.
- Gotujcie dżem w szerokim garnku, często mieszając.
- Przed zamknięciem słoików, upewnijcie się, że są idealnie czyste i wyparzone.
- Po napełnieniu gorącym dżemem, szczelnie zakręćcie słoiki i odwróćcie je do góry dnem.
Ile gotować dżem z rabarbaru, by był idealny
Czas gotowania dżemu z rabarbaru jest zmienny i zależy od wielu czynków, ale zazwyczaj mieści się w przedziale od 30 do 60 minut od momentu zagotowania. Chodzi przede wszystkim o uzyskanie odpowiedniej konsystencji – dżem powinien zgęstnieć, a rabarbar się rozpaść. Kluczem jest obserwacja i test zimnego talerzyka, który pozwoli ocenić, czy dżem jest gotowy do zamknięcia w słoikach. Im dłużej gotujemy, tym dżem będzie gęstszy, ale też straci więcej cennych witamin.
Jak przeliczyć ilość cukru na wagę rabarbaru
Podstawowa zasada, którą się kieruję, to stosunek wagowy rabarbaru do cukru. Zazwyczaj na kilogram rabarbaru używam od 500 do 700 gramów cukru. Jeśli rabarbar jest bardzo kwaśny, można nawet zwiększyć ilość cukru do 800 gramów na kilogram. Jeśli jednak wolimy mniej słodkie przetwory, zacznijmy od 500 gramów i ewentualnie dodajmy więcej pod koniec gotowania. Pamiętajmy, że cukier działa też jako konserwant, więc zbyt mała jego ilość może wpłynąć na trwałość dżemu.
Jak zrobić przecier pomidorowy
Choć artykuł dotyczy dżemu z rabarbaru, warto wspomnieć o innych domowych przetworach. Zrobienie domowego przecieru pomidorowego jest równie satysfakcjonujące. Pomidory należy sparzyć, obrać ze skórki, usunąć nasiona, a następnie zmiksować i gotować na wolnym ogniu, aż zgęstnieją. Przecier przechowujemy w wyparzonych słoikach, podobnie jak dżem. To świetny sposób na zachowanie smaku lata na dłużej.
Najważniejsze w robieniu dżemu z rabarbaru to pamiętać o dokładnym przygotowaniu rabarbaru i higienie podczas pasteryzacji, bo to właśnie te detale gwarantują sukces i długą trwałość Waszych domowych przetworów.
